รูปแบบของการปกครองของราชอาณาจักรสุโขทัยก่อนจะมาเป็นไทย

king-ramkhamhaeng

สยาม คือชื่อเรียกก่อนที่จะเปลี่ยนเป็นประเทศไทยในปัจจุบัน  แต่กว่าจะได้ชื่อประเทศไทยนั้น เพื่อนๆ รู้ไหมว่าเราต้องผ่านระบบของการปกครองมาแล้วหลายต่อหลายครั้ง  จนประเทศไทยในปัจจุบันนี้สามารถรวบรวมประเทศให้เป็นปึกแผ่น และมีความแข็งแกร่งในการรักษาประเทศจนรอดพ้นจากการล่าอาณานิคมจากนานาประเทศจากทางฝั่งตะวันตก วันนี้เราจะมาดูลำดับการปกครองตั้งแต่ราชอาณาจักรสุโขทัย ก่อนปี พ.ศ.1761 ซึ่งคือยุคก่อนเริ่มประวัติศาสตร์สยาม

1.ยุคก่อนราชอาณาจักรสุโขทัย ( พ.ศ. 1761) ช่วงนี้อำนาจของอาณาจักรเขมรรุ่งเรืองมากในดินแดนสุวรรณภูมิ โดยมีศูนย์กลางอำนาจทางลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาอยู่ที่เมืองลพบุรี (ละโว้) เขมรตอนนั้นมีการปกครองแบบราชาธิปไตยโดยที่องค์กษัตริย์จะส่งขุนนางมาปกครองเมืองบริวารต่างๆ โดยเมืองบริวารจะต้องทำการส่งส่วยเป็นบรรณาการให้แก่เมืองหลวง โดยมี บางแคว้นเป็นอิสระ และมีอำนาจปกครองตัวเองแบบนครรัฐ

2 ยุคอาณาจักรสุโขทัยตอนต้น (พ.ศ. 1761-1921) การปกครองในยุคนี้มีการวางรากฐานแบบการปกครองครัวเรือน จุดเริ่มต้นเริ่มที่ พ่อขุน คือผู้ปกครองประเทศ หรือผู้ปกครองทุกเมืองนั่นเอง แม้ว่าอำนาจสูงสุดและเดขาดจะรวมอยู่ที่พ่อขุนเพียงคนเดียว แต่ด้วยการจำลองลักษณะครอบครัวมาใช้ในการปกครอง ในสมัยพ่อขุนรามคำแหงมหาราชมีการแบ่งหัวเมืองเป็น 3 ชั้นคือ

-หัวเมืองชั้นใน  ได้แก่ เมืองหน้าด่านหรือเมืองลูกหลวง ล้อมรอบราชธานี ทั้ง 4 ด้าน

-หัวเมืองชั้นนอก ได้แก่ เมืองท้าวพระยามหานคร ที่มีผู้ดูแลโดยตรงแต่ขึ้นอยู่กับสุโขทัย

-เมืองประเทศราช  ได้แก่เมืองที่เป็นชาวต่างชาติ มีกษัตริย์ปกครองขึ้นกับสุโขทัย

-ยุคอาณาจักรสุโขทัยตอนปลาย (พ.ศ. 1921-1981) ในสมัยของพระมหาธรรมราชาที่ 2 (พระยาลือไท) ของอาณาจักรสุโขทัย ได้ทรงยอมอยู่ใต้อำนาจการปกครองของอาณาจักรอยุธยา จนอาณาจักรสุโขทัยนั้นต้องโดนแบ่ง เป็น 2 ส่วนคือ

-บริเวณลุ่มแม่น้ำยม แม่น้ำน่าน ให้มีศูนย์กลางอยู่ที่เมืองพิษณุโลก (สองแคว) โดยให้กษัตริย์ของสุโขทัยปกครองต่อไป และอยู่ภายในอำนาจของอยุธยาในฐานะประเทศราช

-บริเวณลุ่มแม่น้ำปิง โดยให้มีศูนย์กลางที่เมืองกำแพงเพชร (ชากังราว) และต้องขึ้นตรงต่ออยุธยา ในขณะเดียวกันอยุธยาก็พยายามรวมอาณาจักรสุโขทัยเข้าเป็นส่วนหนึ่งของอยุธยา จนประสบความสำเร็จในสมัยพระบรมราชาธิราชที่ 2 (เจ้าสามพระยา) ถือว่าเป็นการสิ้นสุดของยุคสุโขทัย